1. බන්ධනාගාර ව්‍යාපෘතිය

“සිරකරුවෝ ද මනුෂ්‍යයෝ ය.” මෙම සංකල්පය කෙරෙහි ශ්‍රී ලංකා නීති ආධාර කොමිෂන් සභාවේ අවධානය 2002 වර්ෂයේ සිට යොමු වී ඇත. ඒ අනුව දීර්ඝ කාලයක් බන්ධනාගාර තුළ ඇප නොමැතිව හෝ ඇප කොන්දේසි අධිකරණයට තෘප්ත කිරීමට නොහැකිව සිටින රැඳවියන්ට නීති ආධාර සැපයීම මෙම වැඩසටහනේ මුඛ්‍ය පරමාර්ථයයි. මේ අනුව බන්ධනාගාර දෙපාර්තමේන්තුව හා ශ්‍රී ලංකා නීති ආධාර කොමිෂන් සභාව දිවයින පුරා පිහිටි බන්ධනාගාර වල රඳවා තබා ඇති රැඳවියන් සඳහා නීති ආධාර සායන පවත්වමින් අවශ්‍ය තොරතුරු එක් රැස්කර ගැනීම සිදු කරනු ලැබේ. තොරතුරු ලබා ගැනීමෙන් අනතුරුව නීති ආධාර ලබා දීම සඳහා තොරා ගන්නා රැඳවියන්ට ඔවුන්ගේ නඩු කටයුතු වෙනුවෙන් නොමිලේ නීතිඥ සහාය ලබා දීම සිදු කරනවා ඇත. බන්ධනාගාර තුළ රැඳවියන්ගේ ගැටලු හදුනාගැනීම සඳහා නීති සායන පැවැත්වීමත්, නිලධාරීන් සඳහා දැනුවත් කිරීමේ වැඩසටහන් පැවැත්වීමත්, බන්ධනාගාර රැදවියන් සඳහා දැනුවත් කිරීමේ වැඩටහන් පැවැත්වීමත්, බන්ධනාගාර රැඳවියන්ගේ සුබසාධන කටයුතු වෙනුවෙන් සිරකරු සුබසාධක සංගමය සමග සහයෝගයෙන් අවශ්‍ය කටයුතු සිදු කිරීමත් මෙම ව්‍යාපෘතිය මගින් සිදු කරනු ලැබේ. එසේම අපරාධ යුක්ති විනිශ්චයෙහිලා අවශ්‍ය කරන අධිකරණ ක්‍රියාමාර්ග සිදු කිරීමද මෙම ව්‍යාපෘතිය මගින් සිදු කෙරේ.  නීති ආධාර කොමිෂන් සභාවේ (SLAC) අපරාධ නීති අංශය සමග සෘජුව සම්බන්ධ වෙමින් මෙම ව්‍යාපෘති කටයුතු සිදු කරයි.

2. ආදි වාසීන් සඳහා වූ ව්‍යාපෘතිය

වසර ගණනාවක ඉතිහාසයකට උරුමකම් කියන ආදිවාසී ප්‍රජාවන් ලෝකයේ විවිධ රටවල ජීවත් වේ. ඇමරිකාවේ රතු ඉන්දියානුවන්, අප්‍රිකාවේ පිග්මිවරු, ඕස්ට්‍රේලියාවේ ඇබොරිජියන්වරු මෙන්ම ශ්‍රී ලංකාවේ වැදි ජනතාව ද ඒ අතරින් ප්‍රධාන වේ. ශ්‍රී ලංකා නීති ආධාර කොමිෂන් සභාව වර්ෂ 2016 සිට සිදු කරන වැඩසටහන් වල ප්‍රධානතම ඉලක්කගත කණ්ඩායමක් ලෙස මෙම ජන ප්‍රජාව හඳුනාගෙන ඇත.
ශ්‍රී ලාංකික ඉතිහාසයේ ආදිතම පාර්ශවය නියෝජනය කරනු ලබන මෙම ජනතාව අධ්‍යාපන, ආර්ථික, සෞඛ්‍ය, රැකියා සහ වාස භූමි යන සියලු ආකාරයේ තත්ත්වයන්ගෙන් ප්‍රාථමික අවධියේ පසුවනු ලබන්නෝ ය. නව ලෝකයට ගැලපෙන අයුරින් ඔවුන්ගේ ජීවන තත්ත්වය නඟා සිටුවීමේ දී ඔවුන් තුළ නෛතික සාක්ෂරතාවය වර්ධනය කිරීමත් ඔවුන් වෙත නීති ආධාර ලබා දීමත් අත්‍යවශ්‍ය කාරණයක් බව පෙනේ. එසේම ආදිවාසී ජන ප්‍රජාව ආරක්ෂා කිරීම අප රටේ ඓතිහාසික උරුමයන් ආරක්ෂා කිරීමේ වගකීම ඉෂ්ට කිරීමේ කාර්ය භාරයක් වන්නේ ය.
ආදිවාසී ජන උරුමයන් ආරක්ෂා කිරීම සහ මහජනතාව වෙත ශ්‍රී ලංකාවේ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ ලබා දී ඇති වරප්‍රසාද ලබා ගැනීමේ ලා වූ යුක්තිය කරා පහසු සහ සමප්‍රවේශය ඇති කිරීමේ යාන්ත්‍රණය බලගැන්වීම සහ වඩා නම්‍යශීලි සහ ඵලදායී නීති ප්‍රතිසංස්කරණ ඇති කිරීමට රාජ්‍ය අවධානය යොමු කිරීම සිදු විය යුතුය. සර්වසාධාරණත්වය සහ සමානාත්මතාවයේ අයිතිවාසිකම් භුක්තිවිඳීමට සෑම සියළු ජන කොට්ටාසයකටම ඉඩප්‍රස්ථාව පුළුල් විය යුතුය. ඉහත කී කාරණා  සඳහා රාජ්‍ය අවධානය යොමු කර නීති ප්‍රතිසංස්කරණ සිදු කිරීමට කටයුතු කිරීම මෙම ව්‍යාපෘතියේ මුඛ්‍ය අරමුණයි.
ශ්‍රී ලංකාවේ විවිධ ප්‍රදේශයන්හි ජීවත් වන ආදිවාසීන් හමු වීම මඟින් ඔවුන්ගේ වාස භූමිය, සාම්ප්‍රදායික සිරිත්, ජනජීවිතය, ජීවිකාව, අධ්‍යාපන මට්ටම, වාසස්ථාන හා සම්බන්ධව ඇති වර්තමාන අභියෝග හඳුනා ගැනිම මෙම ව්‍යාපෘතියේ මූලික අරමුණකි. ඒ අනුව ආදිවාසී ජනතාවගේ එදිනෙදා ජීවිතයට බලපාන නීතිමය ගැටළුවලට විසදුම් ලබා ගැනීම පිළිබඳ සාකච්ඡාමය කතිකාවත් නිර්මාණය කිරීමද මෙම ව්‍යාපෘතියේ අරමුණ අතර ප්‍රමුඛත්වය ගනී.

3. විදේශගත ශ්‍රමිකයින් සඳහා වූ ව්‍යාපෘතිය

ශ්‍රී ලංකාවේ ආර්ථිකයට වඩා වැඩි දායකත්වයක් සපයමින් මෙරටට විදේශ විනිමය ගෙනු එනු ලබන විගමනික ශ්‍රමිකයන්ගේ රැකියා සුරක්ෂිතභාවය, ජීවිත සුරක්ෂිතභාවය පිළිබඳ විශේෂ ආරක්ෂාවක් හා රැකවරණයක් තහවුරු කර ගත යුතුය. ශ්‍රී ලාංකික විගමනික ශ්‍රමිකයින් සංඛාත්මකව දිනෙන් දින වැඩිවන අතර ඔවුන්ගේ සුරක්ෂිතභාවයන් වෙනුවෙන් නව නීති ප්‍රතිපාදන ස්ථාපිත කර ඇති අතර ඒ මඟින් නීත්‍යානුකූල නොවන අයුරින් විදේශ ගත වීම වැලැක්වීම කටයුතු කිරීම තුළ විගමණික ශ්‍රමිකයන්ගේ රැකවරණය හා ආරක්ෂාව වඩාත් ස්ථායී වේ. අපගේ විගමණික සේවකයන්ගෙන් වැඩි දෙනෙකු ශ්‍රී ලාංකික කාන්තාවන් වන අතර ඔවුන්ගේ දුගී බව හා අඩු ආදායම් මට්ටම මේ සඳහා පාදකවී ඇත. වැඩි දෙනෙක් මැදපෙරදිග කලාපයේ රැකියාවන්හි නිරත වන නුපුහුණු ශ්‍රමිකයින් ගෘහසේවිකාවන් හා අර්ධ පුහුණු සේවකයින් ය. තාවකාලිකව රැකියා සඳහා විදේශ ගත වන බොහෝමයක් සඳහා ඉතා හොඳ වෙළඳපොලක් හා ඉල්ලීමක් ඇත්තේ මැද පෙර දිග කලාපයේ ය. පුහුණු හා හොඳ තත්ත්වයේ විදේශ ගත ශ්‍රමිකයින් සඳහා වෙළඳපල නැගෙනහිර ආසියාව හා බටහිර ආසියාව කේන්ද්‍ර කොට ව්‍යාප්ත වී ඇත.
ශ්‍රී ලාංකික විදේශ ගත ශ්‍රමික කාන්තාවන් බොහෝ දෙනෙක් මැදපෙර දිග කලාපයේ ගෘහසේවිකාවන් වශයෙන් කටයුතු කරනු ලබයි. මෙම ගෘහසේවිකාවන්ගෙන් වැඩි දෙනෙක් නුපුහුණු හා කාර්යක්ෂම බවින් අඩුවීම හේතුකොටගෙන ඔවුන්ගේ සේවා ස්ථානයන්හි විශාල වශයෙන් ඔවුන්ට හිමි කම්කරු අයිතිවාසිකම් අහිමි වීම්, අපයෝජන, ශාරීරික හා මානසික හිංසන වැනි මානව හිමිකම් කඩ වීම් වල ගොදුරු බවට පත් වී ඇත. එසේම ඇතැම් විගමණික කාන්තාවන් විදේශයන්හිදී  අපරාධ හා වැරදි වලට මුහුණ පෑමට සිදු වන අවස්ථාවන් හි දී විශාල අපහසුතාවන්ට පත්වේ. වැඩි දෙනෙක් එම රට වල නීතිය ක්‍රියාත්මක කිරීම පිළිබඳව කිසිවක් නොදනී.
ගැටලු වලට මුහුණ පෑ විදේශගත ශ්‍රමිකයින් සඳහා අවශ්‍ය නෛතික රැකවරණය සිදු කිරීම මෙම අංශය මඟින් සිදු කරනු ලැබේ. උපදේශන සේවය ලබා දීමෙන් පසුව එම තැනැත්තන් විදේශ කටයුතු අමාත්‍යංශයේ කොන්සියුලර් අංශය වෙත හෝ ශ්‍රී ලංකා විදේශ සේවා නියුක්ති කාර්යාංශය වෙත හෝ අවශ්‍ය අවස්ථාවන්හි දී අධිකරණමය කටයුතු උදෙසා යොමු කිරීමෙන් ස්වකීය කාර්ය භාරය ක්‍රියාත්මක කෙරේ. විදේශගත ශ්‍රමික පවුල් දැනුවත් කිරීමේ වැඩසටහන්, ඔවුන්ගේ තොරතුරු රැස්කිරීම සඳහා ප්‍රාදේශීය ලේකම් මට්ටමින් ''ගැමි සංසඳය" නමැති ප්‍රජා මූල අධීක්ෂණය කිරීම හා ශ්‍රී ලංකා විදේශ සේවා නියුක්ති කාර්යාංශය සමඟ ඒකාබද්ධව ක්‍රියාත්මක වෙමින් මෙම ඒකකය කටයුතු කරනු ලැබේ.